ئایا شەکر زیانبەخشە بۆ تۆ؟
خواردنی شەکر گرێ دراوە بە چەندین کێشەی تەندروستی ھەر لە کلۆربوونی ددانەوە بگرە تا دەگاتە قەڵەوی، بەڵام دۆزینەوەی پەیوەندییەکی ئاشکرا لە نێوان خواردنی شەکر و نەخۆشییە جیاوازەکان گرانە، چونکە ئەو خواردنانەی شەکریان تێدایە بە گشتی بڕێکی زۆر چەوریشیان تێدایە کەواتە ئەو ژەمە خۆراکانەی شەکریان تێدایە دەکرێ ناتەندروست بن بەڵام ئەوە ناگەیەنێت خودی شەکر ناتەندروستە.
زۆر لە دایک و باوکان دەترسێن لەوەی شیرەمەنی بۆ منداڵەکانییان بکڕن، پێیانوایە دەبێتە ھۆی فرەچالاکی “ھاروھاجی” و کەمبوونەوەی توانای ناسینی (کاگنتیڤ) منداڵەکانییان. بەڵام توێژەران پاش توێژینەوەیەک لە پەیوەندی نێوان شەکر و ڕەفتاردا بۆیان دەرکەوت کەوا “شەکر کار ناکاتە سەر ڕەفتار و توانای فێربوونی منداڵان.”
مەرج نییە شەکر بۆ تۆ خراپ بێت، بەڵام، ھەروەکو خوێ، چەوری، ھەموو پێکھاتە بەتامەکانی تر، پێویستە بە رێژەیەکی مامناوەندی بە کار بھێنرێت. بەڵام ئەوە زەحمەتە، چونکە بەشێکی زۆری ئەو شەکرەی ئێمە دەیخۆین شاردراوەتەوە، ھەموو کەس پێشبینی ئەوە دەکات شەکر لە خواردنەوە گازییەکان یان لە چوکلێتدا بێت، بەڵام بڕێکی زۆر شەکر لە خواردنی تریشدا ھەن ھەر لە “کێچەپ”ەوە تاوەکو سۆسی زەڵاتە، بە ھەمان شێوە بڕێکی زۆری شەکر لە پێکھاتە سروشتییەکاندا ھەیە وەکو سەوزە و میوە.
لەبەر ئەوەی شەکر ھیچ ڤیتامینێک و ماددەیەکی کانزایی تێدا نییە، شەکر تەنھا تامی وزەیەکی بۆش دەدات بەبێ ھیچ سودێکی خۆراکی. ئەوە مەتەڵەکەیە، چ کێشەیەک لە شەکردا ھەیە: شەکر زیانبەخش نییە بۆ تۆ، لە ھەمان کاتدا سودبەخشیش نییە بۆ تۆ.
وشەکان:
Dental Cary: کلۆری ددان
Obesity: قەڵەوی
Hyperactivity: فرەچالاکی
Cognitive behaviour: توانای ناسینی
Fat: چەوری
Salt: خوێ
Nutrition: خۆراک پێدان
سەرچاوە:
https://www.livescience.com/36188-sugar-bad.html
