Close

خەتای ئێوە نییە، مێشكتان خۆ ویستە

خەتای ئێوە نییە، مێشكتان خۆ ویستە لە ناوەڕاستی قسەکردن لەگەڵ کەسێکدان و لە ناکاو بانگتان دەکەن و ئێوە وتووێژەکە بەجێ دەهێڵن. نگەران مەبن، کەسێکی بێ ئەدەب نین. مێشکی ئێمە بە شێوەیەکی خۆکارانە سەرنج دەخاتە سەر ناوی خۆمان و ڕوخساری خۆمان لە وێنەکاندا. ئەگەر شتێکی پەیوەندیدار بە خۆمان ڕوو بدات، خێراتر لەو شتانەی دیکە بیری لێ زیاتر بخوێنەوە…

خواردنەوەی ئەلکهول لە تەمەنی گەنجیدا، دەبێتە هۆی زۆربوونی دڵەڕاوکێ لە تەمەنی پیریدا

خواردنەوەی ئەلکهول لە تەمەنی گەنجیدا، دەبێتە هۆی زۆربوونی دڵەڕاوکێ لە تەمەنی پیریدا بەڵگەکان لەسەر ئەوەی کە خواردنەوەی ئەلکهول لە تەمەنی گەنجیدا کاریگەریی درێژخایەنی لەسەر مێشک و کێشە دەروونییەکان دەبێت، ڕوو لە زیاد بوونن. توێژەران لە زانکۆی ئیلینۆیز لە شیگاکۆ بۆیان دەرکەوتووە کە خواردنەوەی شەراب لە تەمەنی لاویدا، تەنانەت ئەگەر بەردەوامیش نەبێت، ئەگەری دڵەڕاوکێ لە ژیاندا زیاتر بخوێنەوە…

نۆرۆسێکسیزم: ئوستوورەی جیاوازییەکانی نێوان مێشکی ژن و پیاو

نۆرۆسێکسیزم: ئوستوورەی جیاوازییەکانی نێوان مێشکی ژن و پیاو لە کتێبێکی نوێدا، بە ناوی “مێشکی زایەندی: زانستی دەماریی نوێ کە ئوستوورەی مێشکی ژن دەسڕێتەوە” کە لە لایەن پڕۆفیسۆر گینا ڕیپان مامۆستای زانکۆی ئەستۆن لە بیرمینگام نووسراوە، تیشک خراوەتە سەر ئەو ئووستوورەی کە پێی وایە مێشکی ژیان لە مێشکی پیاوان جیاوازە. مێژوی توێژینەوە لەسەر جیاوازی زایەند (جنسیەت)، زیاتر بخوێنەوە…

توێژینەوەیەکی مەزن جیاوازیی “نەرمامێر”ی مرۆڤ و مەیموون دەردەخات

توێژینەوەیەکی مەزن جیاوازیی “نەرمامێر”ی مرۆڤ و مەیموون دەردەخات زانایانی دەمار، چالاکیی دەمارەخانەکانیان (نۆرۆن) لە قووڵایی مێشکدا خستە بەر توێژینەوە و دەستکەوتەکانیان لەوانەیە ڕازی هۆش و هاوکات هۆکاری ناسازییە دەروونییەکانی مرۆڤ ئاشکرا بکات. زانایانی دەمار، بۆ یەکەمجار جیاوازیی نەرمامێریی مێشکی مرۆڤ و مەیموون ئاشکرا دەکەن ئەو کارەشیان لە ڕێگەی تەکنیکێکەوە بە ناوی بەدواداچوون بۆ تاک نۆرۆنەکان زیاتر بخوێنەوە…

بۆ مێشکی مرۆڤ ئەوەندە گەورەیە؟

بۆ مێشکی مرۆڤ ئەوەندە گەورەیە؟ قەبارەی مێشک و جەستەی زۆربەی ٸاژەڵەکان هاوڕێژەیە. واتە ئەو جۆرانەی جەستەیان گەورەترە، زۆربەی کات مێشکیشیان گەورەترە. بەڵام مێشکی مرۆڤ ٦جار گەورەترە لەو قەبارەیەی کە چاوەڕوان دەکرێت! ئەمە زۆر سەرسووڕهێنەرە، چون مێشک زۆر وزە بەرە. نزیک ٢٠%ی وزەی جەستە لە مێشکدا دەسووتێت و ٸەمە لە حاڵێکدایە کە تەنیا ٤%ی کێشی جەستەیە. زیاتر بخوێنەوە…

کاریگەریی ڕووداوی جەرگبڕی کاتی منداڵی لەسەر مرۆڤ

کاریگەریی ڕووداوی جەرگبڕی کاتی منداڵی لەسەر مرۆڤ لە توێژینەوەیەکی نوێدا دەرکەوتووە کە ئەزموونی بەسەرهاتی جەرگبڕ و دڵتەزێن لە منداڵیدا، لە تەمەنی گەورەتردا هاوسۆزیی زیاتر بەدوای خۆیدا دەهێنێت. توێژەران لە زانستگاکانی کەیمبریج و سیتی یوونیڤرسیتیی نیۆیۆرک، بە دوو شێوازی جیاواز ڕاپرسییان لە زێدەتری ٨٠٠ گەورەساڵ کردووە. لە هەردوو ڕاپرسییەکەدا، ئەو کەسانەی کە لە منداڵیدا ئەزموونی کارەساتێکی زیاتر بخوێنەوە…

ئێمە بۆچی دەخەوین؟

ئێمە بۆچی دەخەوین؟ مرۆڤ نزیکەی سێیەکی ژیانی بە خەو بەسەر دەبات. نەخەوتن باری دەروونیت تێکدەدا و سەرەنجامیش دەبێتە ھۆی مردن. ئەوە ڕوونە چاولێکنان زۆر گرنگە بۆ راپەڕاندنی فرمانەکانی جەستە. بەڵام لە ڕاستیدا کەس نازانێت خەو چی دەکات. دکتۆر مایکڵ ھالاسا دەڵێت ” ئەوە جۆرێکە لە شەرمەزاری بۆ ئێمە کە نازانین خەو چی دەکات؟” دەشڵێت ” زیاتر بخوێنەوە…

چۆن مرۆڤەکان و جرجەکان یادەوەرییە نەخوازراوەکان لە بیر دەبەنەوە؟

بەپێی توێژینەوەیەکی نوێ لە زانکۆی کامبریج، توانایی لەبیربردنەوەی ئەو شتانەی کە پێویستمان نین لە نێوان مرۆڤ و گواندارەکانی دیکەدا هاوبەشە. هەر بەم پێی ئەم توێژینەوەیە مرۆڤەکان و جرجەکان بە شێوەی چالاکانە بیرەوەرییە نەخوازراوەکان لە یاد دەبەنەوە و ئەو بەشانەی مێشکیش کە ئەم کارە دەکەن لە هەردووکیاندا یەکسانن. ئەم لەبیربردنەوە چالاکانەیە دەورێکی گرینگی لە خۆگونجاندنی بوونەوەران زیاتر بخوێنەوە…

خۆشۆردن بە ئاوی گەرم دەتوانێت خەمۆکی کەم بکاتەوە

خۆشۆردن بە ئاوی گەرم دەتوانێت خەمۆکی کەم بکاتەوە حەمامی ئاوی گەرم دەتوانێت خەمۆکی کەم بکاتەو. توێژینەوەیەکی بچووک دەریدەخات کە تەنیا دوو جار حەمامکردنی پاشنیوەڕۆیان تا ڕادەیەک باری دەروونی باش دەکات و بە سەقامگیریش دەمێنێتەوە. بڕی قازانجی ئەم کارە بەقەد وەرزشکردن بەکەڵکە و بۆ خەمۆکییەکی مامناوەندی وەک چارەسەر پێشنیار دەکرێت. بردنەسەری پلەی گەرمیی جەستە دەتوانێت یارمەتیدەر زیاتر بخوێنەوە…

چەندین جینی پەیوەندیدار بە ئۆتیزم دۆزرانەوە

چەندین جینی پەیوەندیدار بە ئۆتیزم دۆزرانەوە بەپێی وتارێک کە شازدەی ئۆکتۆبر لە کۆبوونەوەی ساڵانەی کۆمەڵەی ئەمریکایی بۆ جەنەتیکی مرۆڤ پێشکەش کرا، ٣٤ جینی دیکەی پەیوەندیدار بە کۆمەڵە نەخۆشییەکانی ئۆتیزم دۆزرانەوە. جەک کۆسمیکی خوێندکاری دوکتۆرا لە قوتابخانەی پزیشکیی هارڤارد لەگەڵ هاوکارەکانی توێژینەوەیان لەسەر ئیکسۆمی ٧٢،٢٦٩ کەس کرد کە نەخۆشیی ئۆتیزمیان هەبوو و ٩٩ جینیان دەستنیشان کرد زیاتر بخوێنەوە…