Close

پیسبوونی ئاو

  پیسبوونی ئاو چییە؟ کاتێک کە مادەی کیمیایی زیانبەخش لەگەڵ ئاودا تێکەڵ دەبێت پێی دەڵێن پیسبوونی ئاو. تەنانەت گەر ئاوەکە تێکەڵ بێت لەگەڵ کەفاوی شوشتنگەی چێشتخانەی ماڵەکەتان پێی دەوترێت پیساو یان ئاوی پیس. تۆ ناتوانیت ئەم ئاوە بخۆیتەوە و هەروەها بۆ ئاژەڵەکانیش زیانبەخشە. هۆکارەکانی پیسبوونی ئاو پیسبوونی ئاو دوو هۆکاری هەیە؛ یەکەم هۆکاری سروشتی، دووەم زیاتر بخوێنەوە…

هۆکاری گۆڕانی وەرزەکان؟

ساڵی زەوی بە چوار وەرزی بەهار، هاوین، پاییز و زستان دابەش بووە. وەرزەکان دەبنە هۆی گۆڕانکارییەکی بەرچاو لە کەشوهەوا و ژینگەی ئێمە. گۆڕانی وەرزەکان بە هۆی لاربوونی تەوەری زەوی ڕوو دەدات. شوێنی ژیانی ئێمە، واتە زەوی لە یەک ساڵدا کە ۳٦٥ ڕۆژە، سووڕێکی تەواوی بە دەوری خۆردا هەیە. ئەو بڕە تیشکەی خۆر کە هەر بەشێکی زیاتر بخوێنەوە…

بۆچی دەبێت سمۆرەکانمان خۆش بوێت؟

بۆچی دەبێت سمۆرەکانمان خۆش بوێت؟ 😍🐿 سمۆرەکان یەکێک لەو ئاژەڵانەن کە زۆر لە ژیانی مۆدێرنی شاری و دەوروبەری شارمان دەبینرێن، هەروەها بەشێکی گرنگن لەو ئێکوسیستمەی کە تێیدا دەژین. کەوایە بۆچی دەبێت سمۆرەکانمان خۆش بوێت؟ لە پێنج هۆکاردا باسی دەکەین: ۱. جووینی زۆری خواردەمەنی کە زۆر شیرینیان دەکات یەک هۆی هەیە: ددانەکانی پێشەوەی سمۆرە بەردەوام لە گەشەدایە، گەر شتێک نەجوون ددانەکانیان بەرەو کاکیلەی خوارەوە دەچن، بۆیە بۆ پێشگیری لەم زیاتر بخوێنەوە…

قازانجەکانی داربەڕوو

قازانجەکانی داربەڕوو لە دنیادا زیاتر لە ٦۰۰ جۆر داربەڕوو بوونی هەیە، بەگشتی بەڕوو وەک دارەکانی دیکە بارودۆخی ژینگە باشتر دەکات، زەوی فێنک دەکاتەوە، پاڵێوەری بایەکە کە لەناو گەڵاکانیەوە تێپەڕ دەبێت و بە بۆنەی ڕیشەکانیەوە دەبێتە هۆی پتەوکردنی خاک. بەپێی وتەی زانکۆی فلۆریدا بەڕوو سەرچاوەیەکی پڕ لە پڕۆتینە بۆ ڕادەیەکی زۆر لە بوونەوەرەکان لە پەلەوەرەکانەوە بگرە زیاتر بخوێنەوە…

ژنان و زانست

ژنان و زانست ماوەیەکی زۆرە کە ژنان لە بوارە جیاوازەکاندا لە پێشکەوتنی زانست بەشیان هەبووە، بەڵام زۆر جار بووە لە پێشکەوتنیان ڕێگری کراوە یا نەبینراوە. لە هەر پێشکەوتنێکی زانستیدا ئێمە بیری ئەوە دەکەینەوە کە چ کەسانێک لەو شتەدا بەشدارییان هەبووە. ژنان بۆ ماوەیەکی زۆر لە بوارەکانی STEM (زانست، تەکنۆلۆژی، ئەندازیاری، بیرکاری) تووشی کێشەی هەڵاواردنی ڕەگەزین زیاتر بخوێنەوە…

ماری کوری تەنیا ژنی مێژووی براوەی دوو خەڵاتی نۆبڵ

ئەمڕۆ ئێمە بیری ماری کوری دەخاتەوە کە لە ساڵی ۱٨٦۷، لەم ڕۆژەدا (۷ی نوامبر) لەدایک بووە. کە ئێستاکەش ئێمە هان دەدات بۆ ڕەتکردنەوەی هەموو ئەو بڕوا هەڵەیانە کە لە پێشکەوتنی #زانستی_ژنان ڕێگری دەکات. ماری کوری تەنیا ژنی مێژوویه کە دوو کەڕەت براوەی خەڵاتی نۆبڵ لە بوارگەلی فیزیک و کیمیا بووە.   سەرچاوە: unwomen.org

خەڵاتی نۆبڵی فیزیای ۲۰۲۰

خەڵاتی نۆبڵی فیزیای ۲۰۲۰ بە هاوبەشی بەخشرا بە سێ بیرمەند بە ناوگەلی ڕاجێر پێنڕۆز، ڕاینهارد جێنزڵ و ئاندرێ گەز بە بۆنەی توێژینەوە لەسەر کونەڕەشەکان.   black hole کونەڕەش Roger Penrose ڕاجێر پێنڕۆز Reinhard Genzel  ڕاینهارد جێنزڵ Andrea Ghez ئاندرێ گەز   سەرچاوە: https://www.nobelprize.org/

ڕۆژی جیهانیی تەندروستیی ژینگە

۲٦ی سێپتامبر ڕۆژی جیهانیی تەندروستیی ژینگەیە. تەندروستیی ژینگە لقێک لە تەندروستیی گشتییە کە پەیوەندی بە تەندروستیی سروشت و ئەوەی کە دروست کراوە هەیە. ڕێکخراوەی جیهانیی تەندروستی، تەندروستیی ژینگە بە سەرنجدان بە هەموو فاکتەرە فیزیکی، کیمیایی و بایۆلۆژیکییە دەرەکییەکان پێناسە دەکات. ئەمە بریتییە لە بەراورد، خەمڵاندن و کۆنتڕۆڵی هەموو فاکتەرەکان کە لەسەر تەندروستیی ژینگە و مرۆڤ زیاتر بخوێنەوە…

توندوتیژیی سێکسی

توندوتیژیی سێکسی، کردەوەیەکی سێکسییە کە حەز و ئازادیی دوولایەنەی تێدا نەبێت و هەست بە تووڕەیی و زۆرەملێیی لە لایەنێکەوە و بۆ لایەنێکی دیکەی تێدا بکرێت. توندوتیژیی سێکسی دەتوانێت لەنێو هەر کۆمەڵگەیەکدا ببێت و کاریگەری لەسەر هەر ڕەگەزێک لە هەر تەمەنێک دابنێت. کەسێک کە توندوتیژی دەکات، دەتوانێت دۆست، هاوکار، هاوسێ یان تەنانەت یەکێک لە ئەندامانی بنەماڵە زیاتر بخوێنەوە…

فێرکاری بە زمانی یەکەم چەنێک کاریگەرە؟

فێرکاری بە زمانی یەکەم چەنێک کاریگەرە؟توێژینەوەیەک لەسەر خوێندکارانی سەرەتایی کراوە کە لە خوێندن بە زمانی دایکی بێبەش بوون. بە پێی ئەم توێژینەوە ئەو کەسانە لە قۆناخەکانی دواتری ژیانیاندا لە ڕووی کەسایەتی و شوناس و تێگەیشتنی هەندێک لە وشەکان کێشەیان بووە.ئەم توێژینەوە دەڵێت، ئەو منداڵانەی کە زمانی یەکەمیان، زمانی فێرکاری لە قوتابخانە نییە، زۆرتر ئەگەری هەیە زیاتر بخوێنەوە…