Close

گووگڵ کلاود ژمارەی (پای)ی تا ١٠٠ ترلیۆن ژمارە حیساب کرد!

ساڵی ٢٠١٩، گووگڵ کلاود تا ٣١.٤ ترلیۆن ژمارە لە ژمارەی پای -ژمارەیەکی لێڵ کە هەزاران ساڵ لەمەوبەر دۆزرایەوە-ی حیساب کرد کە ئەو کات لە دونیادا ڕیکۆرد بوو. بەڵام دواتر لە ساڵی ٢٠٢١دا زانایانی زانکۆی زانستە کارپێکراوەکانی گریسۆنز (هەڵکەوتوو کە سویس) ئەم ڕێژەیان کردە دوو هێندە و کۆی گشتیی ژمارەکەیان بۆ ٦٢.٨ ترلیۆن ژمارە بەرز کردەوە. زیاتر بخوێنەوە…

فیزیکزانی لێهاتووی کورد «ئاوێنەی سیحراوی» دروست کرد.

گرنگیەتی و ڕۆڵی زانستە بنەڕەتییەکان لە پێشکەوتن و پەرەپێدانی مرۆڤ حاشاهەڵنەگرە. زانستگەلێک وەک فیزیک، کیمیا، بیرکاری و بوونەوەرناسی، گشت کات بۆ کۆمەڵگه و تاکەکانی سەرنجڕاکێش بووە و پێشکەوتە زانستییەکان لەو تەوەر و بابەتانەدا لە لایەن کۆڕ و کۆمەڵانی خەڵک – لە ئاستی خوێندەواری و زانیاریی جۆراوجۆر – بەدواداچوونی بۆ دەکرێت. سەرنجڕاکێشیی زانستە بنەڕەتییەکان بۆ خەڵکی زیاتر بخوێنەوە…

ڕەچەڵەک پەیوەندییەکی کەمی لەگەڵ “باشبوون”ی سەگێک هەیە!

لێکۆڵینەوە لەسەر ١٨٣٨٥ سەگ دەریخست کە باشبوونی ڕەفتاری سەگێک تەنیا لە ٩%ی کاتەکاندا پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە نەژاد و ڕەچەڵەکی ئەو سەگەوە هەیە. “ئێلینۆر کارڵسۆن” لێکۆڵەری جینەتیک دەڵێت: زۆربەی ڕەفتارەکان لەناو زۆرینەی ڕەچەڵەکەکان هاوبەشە و ئێمە نەمانتوانی جیاوازییەک بدۆزینەوە. بۆ نموونە: لووراندن یان کایەکردن. لە لایەکی دیکەوە، ئەگەر لەگەڵ کەسێک کە ٨ سەگ لە یەک ڕەچەڵەکی زیاتر بخوێنەوە…

ئەو دەزوولە سپییە لکاوانە بە زەردێنەی هێلکە تۆون؟

کاتێک زەردێنەی هێلکە پێک دێت، لەنێو سپێنەکەدا دەسووڕێت و لەم پرۆسەیەدا لە سەر و خوارەوەی هێلکەکە ئەم ڕیشاڵە پڕۆتینییانە ساز دەبن کە بە زمانی زانستی پێی دەڵێن: چاڵازای (Chalazae).

مێژووی نەشتەرگەریی گوێ دەگەڕێتەوە بۆ ٥٣٠٠ ساڵ لەمەوپێش!

ئاسەوارەکانی یەکەم دەستتێوەردانەکانی مرۆڤ لە جەستەی نەخۆشێک بۆ کەمکردنەوەی ئێش و ئازاری ئەو، هەرچەند بۆ مرۆڤی ئەمڕۆ بێزارکەرە بەڵام بنەمای زانستی پزیشکی لەوێوە سەرچاوە دەگرێت.

ئایا جیهانی ئێمە بەهۆی بڵقێکەوە بەدی هاتووە؟

کۆمەڵێک لە توێژەرانی زانکۆکانی هێڵسینکی و ئۆڤیدۆ و ساسێکس، بە کەڵکوەرگرتن لە تەکنیکێکی هەڵکەوتوو لە بیردۆزیی ڕیشاڵە بە ناوی دووانەی هۆڵۆگڕافیک هەڵمەتیان بۆ ئەم گرفتە بردووە.

کیمیازانان بە کەڵکوەرگرتن لە بامیە ڕێگەیەکیان بۆ ئاوارتنی میکڕۆپلاستیکەکان بەدی هێناوە.

ئەم ڕێکارە دەتوانێت جێگرەوەیەکی باش بێت بۆ ماددە کیمیاییە مەترسیدارەکان کە بە مەبەستی ئاوارتنی میکڕۆپلاستیکەکان دەڕژێنرێنە ناو ئاوەڕۆکان.

کاتێک بڵقێک لە ناو تراوێکدا دەتەقێت، دەتوانێت بریقەی ڕووناکی پێک بهێنێت.

سانۆلومینێسنس، دیاردەیەکە کە تێیدا بڵقە بچووکەکان کە بە کەڵکوەرگرتن لە شەپۆلی سەروودەنگ لەناو تراوێکدا پێک هاتوون و لە جێی خۆیان بەبێ جووڵە ڕاگیراون، تێک دەڕووخێن کە لە ئاکامدا تەنۆلکەی ڕووناکی یان فۆتۆن پێک دێت.

بەکتریاکان پاشماوەکانی دیۆکسایدی کاربۆن دەکەنە ماددەگەلی کیمیاییی بەنرخ

بەکتریاکان بە بۆنەی داشکاندنی لاکتۆز بۆ سازکردنی ماست ناسراون. ئێستا توێژەران لە زانکۆی “نۆڕس وێستڕن” و زانکۆی “لانزا تێک” لە بەکتریاکان بۆ داشکاندنی دیۆکسایدی کاربۆن بۆ سازکردنی ماددەی کیمیاییی پیشەییی بەنرخ کەڵک وەردەگرن.

پیاوێکی ٨٩ ساڵه دوکتۆرای خۆی لە فیزیکدا وەرگرت

مانفرێد شتاینەر، لە دایکبووی ڤیەننا، قوتابییەکی ئاسایی نییه. ئەو لە تەمەنی ٨٩ ساڵیدا لە زانستگەی (براون)ی ڕۆدایلەندی ئەمریکا دوکتۆرای خۆی لە بواری فیزیکدا تەواو کرد و ئێستاش خەریکی نووسینی بابەتێکە لەسەر تێزی دوکتۆراکەی.