Close

تەلەسکۆپی جەیمز وێب، چاوی مرۆڤ بەرەو سەرەتای گەردوون

ئەگەر هەموو شتێک بە سەرکەوتوویی بڕواتە پێش، وێب لە درێژیی شەپۆلی نزیک یان نیوەی شەپۆلی خوارووسوور لێکۆڵینەوە لەسەر گەردوون دەکات، کە زۆربەی ئەم شەپۆلانە درێژترن لەوەی کە هابل دەتوانێت بیانبینێت.

ئەم مانگە پێنج هەسارە لە ئاسمانی بەیانیدا لە سەر یەک هێڵ ڕیز دەبن.

ئەم پێنج هەسارەیە بریتین لە: زاوە، ڤینۆس، مەریخ، موشتەری و زوحەل. ئەگەر بەیانییەک لە بیرت چوو یان هەور نەیهێشت بیانبینیت، هەمیشە بەیانیی ڕۆژی دواتر هەیە بۆ بینینی.

هاوکاریی کەونارناسانی کورد و ئەڵمانی بۆ پشکنینی شارە ٣٤٠٠ ساڵەکەی کە ئەم دواییە لەسەر ڕووباری دیجلە وە دەر کەوت.

ئیڤانا پولیتز دەڵێت: «بینای کۆگاکە گرنگییەکی تایبەتی هەیە، چونکە دەبێت بڕێکی زۆر کاڵای تێدا هەڵگیرابێت، ڕەنگە لە هەموو ناوچەکەوە هێنرابێت». دکتۆر حەسەن ئەحمەد لە کۆتاییدا دەڵێت: «ئەنجامی هەڵکۆڵینەکان دەری دەخەن کە ئەو شوێنەوارە ناوەندێکی گرنگ بووە لە ئیمپراتۆریی میتانی».

کێ بوو کە یەکەم وێنەی زەویی لە بۆشایی ئاسمانەوە گرت؟ مووشەکێکی ئەڵمانی نازی؟

ساڵی ١٩٤٦ زانایانی پێگەی مووشەکیی وایت سەندز لە نیومەکسیکۆ، کامێرایەکیان خستە سەر مووشەکێکی بالیستکی ڤی-٢ کە لە ئەنجامدا یەکەم وێنەی زەوی لە بۆشایی ئاسمانەوە گیرا.

سێ دانە لە سەرنجڕاکێشترین تەلەسکۆپگەلێک کە بڕیارە تاکوو ساڵی ٢٠٣٤ پڕتاو بکرێن.

ئێمە سەرەتا لە ساڵی ٢٠١٥دا شەپۆلەکانی گراڤیتیمان (شەپۆلگەلێک لە تانوپۆی سپاشدا) دۆزییەوە. تاکوو ئێستا شەپۆلگەلێک لە کونەڕەشەکان (ڕەشەچاڵەکان) و وێککەوتنی ئەستێرە نۆترۆنییەکانمان بینیوە.